Gıda ve Yiyecek

Dönerin Fiyatı Neden Yükselmiyor?

Almanya’da gıda fiyatları sürekli yükseliş halinde. Enflasyon rakamlarında da artış var. Frankfurter Allgemeine Zeitung’un haberine göre yumurta, peynir, süt ve sebze türlerinin fiyatları giderek yükseliyor. Thunfisch (bir balık türü) fiyatı nerdeyse yüzde 30 düzeyinde artmış durumda. İlaç fiyatları aynı şekilde sürekli yükseliş halinde. (http://www.faz.net/aktuell/finanzen/warum-lebensmittel-in-deutschland-immer-teurer-werden-15557426.html)

Öte taraftan fiyat artışları listesinde döneri göremiyoruz. Oysa normal şartlarda döner fiyatlarınında artan gıda ürünleri içinde yer alması gerekirdi. Ekonomix.org olarak görüştüğümüz döner prodüksiyon firmaları et fiyatlarının, işçi ücretlerinin ve diğer yan ürünlerin maliyetinin arttığını, giderlerin her geçen gün yükseldiğini belirtmektedirler. Buna karşılık perakende döner satışı yapan müşterilerine fiyat artışlarını yansıtamadıklarını dile getiriyorlar. Çünkü prodüksiyonlar arasında rekabet oldukça yüksek. Müşterilerini tutabilmek için sadece fiyatları düşük tutmakda yetmiyor. Eşentiyon ya da hediye olarak ihtiyaç duyulan bazı döner kullanım malzemelerini sunmaları gerekiyor. Yine satılan dönerin vadesini uzun tutmak, bir miktarı içeride bırakmak zorunda kalıyorlar. Aynı zamanda et kalitesi, baharatlar ve öteki karışımları da optimal ve temiz tutmaları gerekiyor.

Perakende döner satışı yapan işletmeler de dertli. Dönerin kızartıldığı andan itibaren su ve yağ kaybından belli bir ağırlık kaybını dile getirmektedirler. Yetmiyor müşteriyi elde tutmak için daha fazla et sunmak zorundalar. Sosisler, salatalar, ekmek yapımı, elektrik tüketimi, kira gideri ardısıra gelen ve fiyatları artan giderler kalemini oluşturuyor. Daha da önemlisi işçilik alanında yaşanıyor. Eskisi gibi döner sektöründe çalışma eğilimi yok. Çalışanlar ise daha kısa süreli çalışmayı istiyor. Ama ücret miktarında da artışta ısrarlılar.

Eğer gerçekçi bir maliyet-kazanç analizi yapılırsa çok rahatlıkla görülecektir ki, mevcut şartlarda sektörün ayakta durması zor. Buna karşılık Finanzamt (maliye) denetimlerini sıkılaştırmakta, işletmeleri zorlamaktadır. Gesundheitsamt (sağlık kuruluşu) vd kuruluşlar standartları yükseltmekte bu da maliyetleri arttırmaktadır. Buna karşılık döner sektörü kredi ve teşvik planlamasında yer almıyor. Bankalardan, teşvik veren kuruluşlardan yeterince destek alamıyor. Çünkü hiç bir finans kuruluşu bu işletmelerin istikrarlı ve uzun vadeli çalışabileceklerine inanmıyor. Verilen kredilerde ise işletme sahiplerinin iş kapasitelerini değil, sabit varlıklarını ipotek ediyorlar.

Mevcut şartlarda döner sektörü aslında bir krizi yaşıyor. Eğer şartlar iyileştirilmez, vergi sistemi lehte düzenlenmez, teşvik ve kredi destekleri verilmez, fiyat artışları konusunda ortak bir adım atılmaz, rekabeti düzenleyen kriterler oluşturulmaz ise yakın bir zamanda iflasını açıklayan birçok prodüksiyon ve perakende işletmenin ismini duyacağız. Aslında bu iflaslar var. Ancak Polonya başta olmak üzere Doğu Avrupa’ya taşınan firmalar kısmen maliyetleri düşürdükleri için nefes alabiliyorlar. Ama bu da Almanya ve batı Avrupada çalışan işletmeleri olumsuz etkiliyor.

 

Döner sektörü ve kriz meselesinin çokça tartışılması gerekiyor. Bundan dolayı dönercilerimizden tartışmalara katılmalarını seslerini duyurmalarını bekliyoruz.

Görüşleriniz için bizi arayabilirsiniz. Demeçlerinizi, yazılarınızı, düşüncelerinizi paylaşalım.

Kontakt adreslerimiz:

Tel: 015217855024

email: info@ekonomix.org